Beginpagina van Plantaardigheden.nl
Actuele toepassingen van planten
© Wolverlei Tekst en Beeld –  Martin Stevens
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Plantenfoto's

   

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

   
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt
28-04-2023

«  Cruijdeboeck deel 1 capitel 43, bladzijde 78-79 (in werkelijkheid 77-78)  Zie volgende pagina »

Van Weedt.   Cap. xliii.

Tgheslachte

Weedt es tweederleye van gheslachte/ waer af dat deene tam es/ dat van sade ghewonnen/ ende tot blauw te vervwen ghebruyckt wordt/ ende dandere wilt/ dat van zijn selven voort coempt.

Tfatsoen

 

[79]   1   Dat tam Weedt heeft langhe breede swertgruene bladeren/ op der aerden uutghesprayet/ den bladeren van Weechbree volnaer ghelijckende/ maer vetter en swerter/ ende tusschen dijen coempt den steel voort/ twee ellen hooghe wassende/ met scerpere en mindere bladeren becleet/ die hem in dopperste in veele cleyne scuetkens en tacxkens verdeylt/ daer aen wassen seer veele cleyn geele bloemkens/ ende daer naer langhe breede hauwkens ghelijck tongheskens/ die ierst gruen zijn/ ende daer naer bruyn worden/ ende daer in leyt dat saet. Die wortel es wit/ recht en slecht/ met luttel faselinghen.

Isatis tinctoria - Wede (wilde vorm)

Isatis sylvestris, wilde, wilt Weedt 

2    Dat Wilt es den Tammen van bladeren/ stelen/ en fatsoene seer ghelijck/ anders dan dat zijn steelen teerder/ minder/ en bruynder/ ende die hauwkens smaelder zijn/ ende anders gheen ondersceet tusschen dese cruyden.

Plaetse

Dat Tam Weedt wordt tot veel plaetsen van Vlaenderen ende van Duytschlant op goede vette ackers ghesayet. Dat Wildt wast van selfs/ op onghebouwde plaetsen.

Tijt

Beyde dese cruyden bloeyen in Meye ende in Braeckmaent.

Naem

Dit cruyt wordt in Griecx gheheeten Isatis. In Latijn Isatis en Glascum en nu ter tijt Guadum. In Hoochduytsch Weydt en Waydt. In Neerduytsch Weedt. In Franchois Guesde ou Pastel.

Natuere

Die tamme Weedt es drooch van natueren sonder scerpheyt. Die Wilde es meer drooghende ende es scerp ende bytende.

Cracht en werckinghe

A   Tamme Weedt es goet ghestreken/ ende gheleyt op die wonden van hertbarighen en stercken lieden die ghewoon zijn daghelijcx te arbeyden/ ende op plaetsen ende leden die bloeyende zijn/ ende op alle voorts etende en vuyle sweeringhen.

B   Weedt doet oock alle coude ghezwellen verdwijnen/ als zy daer op gheleyt wordt.

C   Die Wilde Weedt es goet teghen die seer vochtighe vuyle verargerde sweeringhen en ulceratien daer op gheleyt/ maer tot die ander ghebreken daer die Tamme toe goet es/ ende dient zy niet om dat zy te scerp es.

  Wilde Weedt es oock goet ghesoden/ ende ghedroncken den ghenen die in die milte een verstoptheyt oft herdicheyt hebben.