Plaetse
[783] Castanieboomen groeyen gheerne in lomberachtighe plaetsen die tseghen dat Noorden ligghen. Ende worden veel ghevonden by den Rhijn ende ontrent der Zwitserslandt.
Tijt
Castanien worden rijp in deynde van den Herfst/ ende dueren schier alle den winter.
Naem
Dese boom wordt gheheeten in Griecx Castana/ In Latijn Castanea ende Nux castanea. In Hoochduytsch Kestenbaum und Kastanibaum/ Hier te lande Castanieboom/ In Franchois ung Chastaignier.
Die vrucht es ghenaemt in Griecx Dios balanos, Sardiana balanos, Castanicon caryon, ende Castanion/ In Latijn Nux castanea, Iovis glans ende Sardina glans/ In Hoochduytsch Kesten/ Hier te lande Castanien/ In Franchois une Chastaigne.
Natuere
Castanien sijn drooghe ende tsamen treckende schier ghelijck die Eeckelen/ ende werm tot in den iersten graedt.
Cracht ende werckinghe
A Onder alle wilde vruchten zoo sijn die Castanien die bequaemste ende beste om eten sy voeden dat lichaem redelijck/ maer sy en verteeren niet lichtelijcken ende maken herden camerganck.
B Van Castanien meel met huenich vermenght een electuarium ghemaeckt/ es goet den ghenen die hoesten ende bloet
spouwen.
C Item Castanien ghepoedert ende met Gersten meel ende azijn vermenght ghenesen die gheswollen vrouwen borsten/ ghelijck een plaester daer op gheleyt.
D Die bruyne effene scorssen van den Castanien ghesoden ende ghedroncken/ stoppen den loop des buycx/ dat root
melizoen/ ende alle bloetganck. |