Beginpagina van Plantaardigheden.nl
 

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Overzicht van artikelen en toegankelijk gemaakte oude plantenboeken over

1554 Cruijdeboeck met transcriptie (overgeschreven)
A | B | C | D | E | F | G| H | IJK | L | M | N | O | P | QR | S | T | U | V | WXYZ

Voorwerk Nederlandse, Duitse, Franse, apothekers-, Latijnse en Griekse namen

Deel 1

Deel 2

Deel 3 Wortelen, medecynale cruyden, ende quaden hinderlijcke ghewassen
Planten Alfabetisch

Deel 4

Deel 5

Deel 6

Register van die cracht der Cruyden
 
Oude Nederlandse namen
* Project Dodoens
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt
9-12-2009

«  Cruijdeboeck deel 3 capitel 43, bladzijde 414-415   Zie volgende pagina »

Van Luyscruyt.   Cap. xliii.

1  

Delphinium staphisagria - Rozijnridderspoor (Staverkruid, Staverzaad)

Tfatsoen

Delphinium staphisagria - Rozijnridderspoor (Staverkruid, Staverzaad)

Zie alle foto's van Biolib Artseny-gewassen

Staphis agria, Herba pedicularis, Pituitaria, Phthiroctonon, Phthirion (Staphis agria), Luyscruyt (Luysemorder)

fijn gemaakt zaad: Luysepoeder

  • 1644 Vlaams: Luyscruydt
  • 1616 Latijn: Staphis agria
  • 1554/1557: Herba pedicularis, Herbe aux pouilleux, Leuszkraut, Luyscruyt, Pituitaria, Speichelkraut, Staphis agria, Staphisaigre, Tue poux

Overzicht Delphinium staphisagria op deze site

Alle foto's van Delphinium staphisagria op internet

Delphinium staphisagria bij Kurt Stueber Gruppe Max Planck IZ

Delphinium staphisagria in Plantago PlantIndex

[414]   Luyscruyt heeft rechte donckergruene stelen daer aen bladeren wassen in vijven sessen oft seven ghesneden den bladeren van wilden Wingaert schier ghelijck. Die bloemen comen op corte steelkens voort ende sijn schoon hemelblauw in vijf oft ses bladerkens verdeylt. Ende als die vergaen zoo volghen daer besloten hauwkens daer in drijecantich bruyn saet leet dat scerp ende brandende in die mont es. Die wortel es houtachtich ende slecht.

Plaetse

Luyscruyt wordt hier te lande in der cruytliefhebbers hoven ghesayet/ ende wast gheerne in lomberachtighe plaetsen.

Tijt

Luyscruyt bloeyet in dmiddel van den zoomer.

Naem

Dit cruyt heet in Griecx Staphis agria. In Latijn Herba pedicularis oft Pituitaria/ van sommighen in Griecx Phthiroctonon dat es Luysemorder/ oft Phthirion. In die Apoteke Staphisagria. In Hoochduytsch Leuszkraut ende Speichelkraut. In Neerduytsch Luyscruyt/ ende daer naer tsaet ghepoedert Luysepoeder. In Franchois Herbe aux Pouilleux.

Natuere

Luyscruyt ende sonderlinghe dat saet es heet tot by den vierden graedt.

 

Cracht ende werckinghe

[415]   A   Vijfhien saden van Luyscruyt met Meede inghenomen doen met crachten overgeven ende braken ende iaghen daer duer af taeye grove fluymen.

B   Die selve saden van Luyscruyt met olie vermenght verdrijven die luysen van den hoofde ende van alle plaetsen des lichaems/ ende ghenesen alle quade crauwagien scorftheden ende dat ieucsel.

C   Tsaet van Luyscruyt in azijn ghesoden versuet die pijne ende weedom der tanden in die mont ghehouwen.

D   Dit saet gheknout treckt vele vochticheyt uut den hoofde ende suyvert die herssenen.

E   Als oock met desen sade in azijn gheweyckt die onreyne luysachtighe cleederen bestreken worden zoo vergaen ende sterven die luysen.

Hindernisse

Tsaet van Luyscruyt es der natueren seer hinderlijck die inwendighe leden seer verhittende ende onstekende ende die maghe seer beruerende alst inghenomen wordt/ ende in die mont ghehouwen zoo onsteket die mont ende die keele ende daer om en salmen dit saet niet lichtelicken/ dan buyten tslichaems ghebruycken.

Beeteringhe

Men sal tsaet van Luyscruyt in azijn weycken ende daer naer drooghen/ ende alst ghedroocht es met Meede dat es huenich met water ghesoden ingheven/ ende die dat inghenomen heeft sal wandelen ende niet stil wesen ende dicwils als hy eenighe maniere van worginghe ghevuelt Meede drincken. Dit doende sal dit saet sonder groot letsel sijn werckinghe volbringhen.

 

^Naar het begin van deze pagina